سفارش تبلیغ
صبا
اگر کسـﮯ تو را با تمام مهربانیت دوست نداشت ... دلگیر نباش که نـہ تو گناهکارﮮ نـہ او !!! آنگاه که مهر مـﮯورزﮮ مهربانیت تو را زیباترین معصوم دنیا مـﮯکند... پس خود را گناهکار مبین! من عیسـﮯ نامـﮯ را مـﮯشناسم که ده بیمار را در یک روز شفا داده و تنها یکـﮯ سپاسش گفت !!! من خدایـﮯ را مـﮯشناسم کـہ ابر رحمتش به زمین باریده ... یکـﮯ سپاسش مـﮯگوید و هزاران نفر کفر !!! پس مپندار بهتر از آنچه عیسـﮯ و خدایش را سپ

شرح منظومه عنوان کتابـے است که مرحوم ملاهادے سبزوارے، حکیم الهـے عصر قاجار به رشته تحریر درآورده است. این کتاب در واقع یک دوره فشرده فلسفه اسلامـے بر مشرب و اسلوب حکمت متعالیه است که مطالب ژرف فلسفـے را با ذوق منحصر به فرد نگارنده عرضه داشته است. نوع نگارش این کتاب آن را از سایر کتابهاے فلسفـے متمایز نموده است. نگارش آن به گونه‌اے است که حکیم سبزوارے در ابتدا مطالب فلسفـے را در قالب نظم تنظیم و به مخاطب ارائه نموده است و پس از آن شرحـے به آن نظم نگاشته و در نهایت امر نیز شرحـے شیوا و پرمغز بر آن شرح نوشته‌اند. مـے‌توان این کتاب را در واقع چکیده و خلاصه مطالب کتاب کبیر اسفار اربعه، اثر گرانقدر صدرالمتألهین شیرازے دانست با این تفاوت که شرح منظومه در نگاه اول به دو قسم منطق و الهیات تقسیم مـے‌گردد بر خلاف اسفار که تنها الهیات را در خود گنجانده است.

مرحوم ملاهادی سبزواری

شرح منظومه ملاهادے در حوزه‌هاے فلسفـے ایران داراے اهمیت بسیارے مـے‌باشد. اختصار این کتاب همراه با شمول مطالب عمیق آن مورد توجه اساتید و دانش پژوهان بوده است. از حضرت امام خمینـے (ره) در ضمن خاطرات فلسفـے نقل شده است که در دوران تحصیل، شرح منظومه را نزد استاد مرحوم رفیعـے قزوینـے فراگرفته‌اند و سپس به مطالعه و فراگیرے اسفار اربعه اقدام نموده است و این در حالیـے بوده که فراگیرے شرح منظومه او را از وجود استاد براے تحصیل اسفار بـے نیاز ساخته است. این نکته را باید مد نظر داشت که فهم مطالب شرح منظومه به علت اختصار و موجز بوده آن حتماً نیازمند استادے ماهر و زبردست مـے‌باشد و الا بسیارے از مطالب بدون وجود استاد قابل فهم نیست.

مزیت شرح منظومه نوع نگارش این کتاب مـے‌باشد به گونه‌اے که با فراگیرے مطالب آن به همراه حفظ اشعار ابتداے هر مبحث مـے‌توان به راحتـے تمام مطالب را به خاطر آورد. در مثل مـے‌توان شرح منظومه را تا حدودے با الفیه ابن مالک در علم نحو مقایسه نمود.

 

بر منظومه ملاهادے شرح‌هاے مختلفـے نگاشته شده است. اساتید این علم همچون مرحوم محمد تقـے آملـے، مرحوم استاد انصارے شیرازے، مرحوم ذهنـے تهرانـے، استاد شهید مطهرے، علامه حسنزاده آملـے و استاد رضـے شیرازے و غیره بر این کتاب شرح‌هاے مفیدے ارائه داده‌اند. مباحث دروس فلسفـے امام خمینـے (ره) با موضوع شرح منظومه نیز به صورت تقریرات ایشان در کتابـے جداگانه چاپ گردیده است.

کتاب شرح منظومه ملاهادی سبزواری





طبقه بندی: امام خمینی،  شرح منظومه،  ملاهادی سبزواری،  ملاصدرا،  حکمت متعالیه،  فلسفه اسلامی
نگارش در تاریخ جمعه 94 خرداد 1 توسط | نظر

 

گفتگوی آیت‌الله جوادی و حجت‌الاسلام و المسلمین سیدان از زبان استاد سید جلال‌الدین آشتیانی

 

نوشته پیش رو بخشی از مصاحبه این جانب با استاد بزرگ فلسفه و عرفان استاد سید محمد موسوی بایگی دامة براکاته می‌باشد که در سالهای تحصیل در مشهد مقدس اقدام به تهیه آن نمودم. متن این مصاحبه را آن سال در یکی از شمارگان مجله حکمت رضوی به ودیعه نهادم و اینک آن را مجددا با اضافاتی که یکی از فضلای محترم بر آن افزوده است و در سایت خود نهاده است در این جا می آوردم. إن شاء الله مطالبی از این قبیل نیز در آینده برای استفاده عزیزان در این صفحه قرار می دهم

سید محمد موسوی بایگی

 

امر رهبر فقید انقلاب به استاد آشتیانی برای مناظره با تفکیکیان

در طول زندگانی حکیمان نکاتی ارزنده‌ای یافت می‌شود که سینه به سینه از طریق استاد به شاگرد انتقال می‌یابد تا از نسلی به نسل دیگر ارائه گردد. در این بین برخی از آثار به صورت مکتوب عرضه می‌گردند و برخی همچنان در سینه‌ها می‌مانند. مجله حکمت رضوی کوشیده است با استعانت از حضرت حق پاره‌ای از ناگفته‌های این نکات ناب را تحت عنوان برگی از تاریخ حکیمان خدمت خوانندگان خویش عرضه دارد و در اولین قدم اقدام به نقل نکتة ناگفته‌ای از حکیم متالّه سیّد جلال الدین آشتیانی نموده است.

متن ذیل قسمتی از مصاحبة مرحوم استاد آشتیانی است که در آن اشاره به ماجرای واقع شده میان ایشان و برخی از تفکیکیان و حاضر نشدن تفکیکیان برای مناظره شده است. ابتداء این متن را که خطاب به تفکیکیان است مرور کنیم و سپس به توضیح مجله حکمت رضوی دربارة آن بپردازیم:

 

[متن فرمایش استاد آشتیانی در مصاحبه خویش]

به نقل از کیهان اندیشه، شماره هفدهم، نکاتی در باره فلسفه و عرفان

«باید عرض کنم اگر آنچه عرض می‌شود باطل است مورد نقد قرار دهید و اگر حق است بپذیرید . دشمنی مطلق با علم و دانش در حوزه مشهد ریشه دارد که جهل مرکّب ریشة آن می‌باشد.

بنده از باب امتثال امر کسی که اطاعت از او را واجب می‌دانم در نامه‌ای توسط آقای ملائی [حجةالاسلام و المسلمین حسینی شریف] (از افاضل حوزه که شخصی بسیار متدیّن و سلیم النفس است) از آقایان [حضرات آیات مروارید و میرزا جواد تهرانی رضوان الله علیهما و ...] خواهش کردم که شما الهیات و اسفار و شرح فصوص قیصری را مطالعه و برای ما درس بدهید. و افاضات شما را ضبط خواهیم کرد. اگر شما از عهده تدریس این دو کتاب برآمدید آنگاه حق دارید اشکال کنید. و اگر نتوانستید از عهده تدریس الهیات اسفار و فصوص برآیید عقلاً و شرعاً حق مخالفت و اعتراض ندارید.

[آقای ملائی نامه را به حجت الاسلام و المسلمین سیدان دادند که به آقایان برساند و پس از چندی] حامل نامه [حجت الاسلام و المسلمین سیدان که نامه را نزد آقایان برده بود] به آقای ملائی گفته بود نامه را به آقایان رساندم سکوت اختیار کردند.

و نیز حامل نامه [حجت الاسلام و المسلمین سیدان] پیغام داده بود که من حاضرم در موضوع معاد با نویسنده این نامه بحث کنم. بنده عرض کردم حاضرم در معاد بحث کنم ولی نه پا در هوا . بلکه باید از اول سفر نفس اسفار که در نحوه ظهور نفس و تحقق آن از عالم غیب به عالم شهادت و ماده است بحث کرده و به دلایل تجرد نفس پرداخت و بعد در نحوه وجود آن بعد از مرگ و عود آن به بدن در قیامت و آخرت گفتگو کرد. باید فهمید که آیا اصل معاد اعم از جسمانی و روحانی اصل است و در حقیقت اصل معاد ضروری است؟ یا آنکه ضروری معاد جسمانی است؟ اگر معاد جسمانی ضروری باشد بحث در آن ناروا است . کسانی که به معاد جسمانی معتقدند عود روح به بدن را در آخرت معاد و در دنیا تناسخ می‌دانند.

و به هر حال کسی حق اعتراض به ملاصدرا که خود از متصلبان در معاد جسمانی است را دارد که باید حاضر شود از اول سفر نفس تا آخرت مبحث معاد جسمانی را تقریر نماید ولی اگر در همان صفحه اول سفر نفس متوقف شد و نتوانست مطلب کتاب را درک نماید شرعاً در این باب محکوم به سکوت است. این گوی و این میدان. 

در آینده از آثار حضرات [بزرگان مکتب تفکیک] مطالبی نقل و جرح می‌کنیم که موجب حیرت خواهد شد و جا از برای جواب و دفاع برای آنها باز است. آن آقا [حامل نامه، حجت الاسلام و المسلمین سیدان] بهتر است مانند مشایخ خود ساکت باشند. چه آنکه او وقتی حق بحث در معاد را دارد که از عهده مباحث نفس اسفار برآید. (پایان مصاحبه استاد آشتیانی)

 

[پرسش]

 

مرحوم آشتیانی در این کلام به شخصی اشاره می‌کنند که بر طبق نظر  [و امر] ایشان اقدام به نوشتن این نامه به برخی از مخالفان فلسفه کرده‌اند [و اطاعت وی را بر خود واجب می‌دانسته‌اند] . برای تنویر اذهان نسبت به این قضیه و اتفاقات پشت پرده، بر آن شدیم که قضیه را از جناب حجه‌الاسلام سید محمد موسوی بایگی ـ از شاگردان نزدیک حکیم آشتیانی ـ جویا شویم و ایشان به صورت مکتوب درخواستمان را پاسخ دادند.

 

[پاسخ حجةالاسلام و المسلمین موسوی]

 

«در پاسخ سؤال دوستان پیرامون شخصی که سیدنا الاستاد مرحوم آشتیانی اعلی الله مقامه اشاره فرمودند باید عرض کنم که منظور ایشان حضرت امام خمینی قدّس سرّه است.

قضیه از این قرار بود که حدود دو دهه قبل در یک تابستان که آقای جوادی آملی به مشهد آمده‌بودند در جلساتی با آقای سیّدان پیرامون معاد جسمانی بر مبنای ملاصدرا بحث‌هایی کردند و در این جلسات برخی از محترمین هم حضور داشتند. از جمله آقای حاج شیخ مهدی مروارید که حاصل گفتگوی آقای جوادی و آقای سیّدان را می‌نوشتند و سپس همین تقریرات را نشر دادند.

بعداً در بین طلاب حوزه علمیه مشهد اینطور شایع کردند ـ که نمی‌دانم چه کسی این سخن را شیوع داد و هنوز هم دامن می‌زنند ـ که آقای جوادی نتوانستند اشکالات آقای سیّدان را بر معاد با مبنای ملاصدرا جواب بدهند. بعد از مدتی مرحوم استاد آشتیانی نامه‌ای را آوردند سر درس و به آقای حسینی شریف (ملائی ) دادند تا به آقای سیّدان بدهند.

چندی که گذشت جناب استاد در درس فرمودند جواب نامه چه شد؟ اینها که جواب نامه ما را ندادند. آقای ملائی به نزد آقای سیّدان رفتند که ماوقع را استاد در کیهان اندیشه نوشتند [که آقای سیدان گفتند من نامه رساندم و آقایان پاسخی ندادند و خودم حاضر به بحث هستم و استاد آشتیانی فرمودند به شرطی بحث می‌کنیم که از پایه و اساس بحث انجام شود]. بعدا آقای ملائی به استاد فرمودند عجب کار حساب شده‌ای انجام دادید. استاد آشتیانی فرمودند: شخص امام  خمینی(ره) به من گفتند که این کار را انجام دهم.» 

 

 





طبقه بندی: امام خمینی،  فلسفه،  مخالفان فلسفه،  محمد موسوی بایگی،  سید جلال الدین آشتیانی
نگارش در تاریخ سه شنبه 92 بهمن 29 توسط | نظر بدهید
قالب وبلاگ